> Actueel

Actueel

Interview met Selwin Umar

Om Leren en Werken mogelijk te maken zijn er in de regio's Projectleiders die samenwerking op het gebied van Leren en Werken mogelijk maken. Hieronder een mooi Interview met de Projectleider van Zeeland en West Brabant.

Selwin Umar (48) uit Breda is projectleider van het Leerwerkloket/Leerwerkadvies Zeeland/West-Brabant en daarmee de leidinggevende van zes leerwerkadviseurs. Daarnaast is hij landelijk adviseur van het project Leerwerkloketten. “Mooie functies hoor, maar ik wil wel blijven leren!” Selwin is nu bijna klaar met een versnelde hbo-opleiding bedrijfskunde. Voor jeugdige (aanstaande) werklozen bedacht hij het ‘loopbaanevent’ Make a Move.

Projectleider Leerwerkloket Selwin Umar over: Leerwerkadviseurs en jeugdwerkloosheid ‘Er komen straks weer kansen voor jongeren’

Het Leerwerkadviespunt Zeeland is een samenwerkingsverband tussen gemeenten, scholen, kenniscentra en het Werkplein (UWV). Drie leerwerkadviseurs in Zeeland geven vanuit  Goes, Terneuzen of Middelburg onafhankelijk loopbaan- en scholingsadvies aan werkzoekenden met of zonder uitkering, aan werknemers en werkgevers, aan jongeren en ouderen. Deze leerwerkadviseurs verbinden de drie O’s: onderwijs, ondernemers en overheid. Ze koppelen aanbod en behoefte, gaan met alle mogelijke partijen in gesprek om de beste oplossing te vinden of helpen zelfs mee om een geheel nieuwe oplossing te bedenken. Selwin Umar geeft als projectleider leiding aan de leerwerkadviseurs die in Zeeland opereren.

Onafhankelijkheid

Een leerwerkadviseur geeft advies op maat. “Dat advies is altijd vrijblijvend,” legt Selwin de soms lastige positie van zijn adviseurs uit. “We hebben geen stok om mee  te slaan. We bellen de mensen wel na om de resultaten bij te houden. In ons advieswerk werken we samen met gemeenten en het UWV. Als het UWV of gemeente advies vraagt over een klant, koppelen we dat terug naar die klant. Die onafhankelijkheid is belangrijk en moeten we behouden. Anders krijg je heel andere gesprekken, waarin een adviseur een verlengstuk wordt van een gemeente of UWV 
We koppelen wel altijd terug aan de gemeente en het UWV en geven advies. Dat maakt het aan de ene kant wel lastig, want de gemeente en het UWV willen vooral concrete resultaten. Die bereiken we ook wel. Daarom bellen we onze klanten ook om te monitoren wat er met onze adviezen gebeurt. Er zijn dus wel resultaten die we de gemeenten en het UWV geregeld presenteren, maar de klant is zelf het meeste bezig met zijn loopbaanvraagstuk. Die is daar zelf verantwoordelijk voor.”

Nog geen startkwalificatie

De laatste vier jaar, zeg maar gedurende de economische recessie, fluctueert de jeugdwerkloosheid (jongeren tot 27 jaar) in Zeeland onregelmatig tussen de 840 en 1400 personen. “De opvallendste tendens in de werkloosheid onder jongeren is wel dat het door de aanhoudende crisis nu echt álle jongeren treft,” beschrijft Selwin de situatie op de arbeidsmarkt. “Opleiding maakt niet uit. Je ziet dat het zelfs voor hbo’ers nu erg lastig is om werk te vinden. Ze verdringen dan lager opgeleiden bij het vinden van een baan, omdat ze ‘onder hun niveau’ werk zoeken. En aan de andere kant heeft meer dan de helft van de jongeren die bij het UWV staan ingeschreven nog geen startkwalificatie. Dat is erg verontrustend

Tijdelijk

Een van de speerpunten van het Actieplan Jeugdwerkloosheid Zeeland voor de jaren 2009-2011 was het alsnog behalen van de startkwalificatie. Uiteraard werkte ook het Leerwerkadviespunt Zeeland mee aan dit actieplan dat door de Zeeuwse gemeenten werd opgezet met financiële steun van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Bood dit actieplan volgens Selwin soelaas? “Zeker wel! Het School Ex Programma uit dit actieplan was bijvoorbeeld erg succesvol. Tijdelijke acties op dit vlak hebben sowieso zin als iedereen er voor 100% achterstaat en inzet toont. En dat is hier het geval. Maar deze acties hebben ook weer het nadeel dat ze tijdelijk zijn en voortkomen uit de beschikbaarheid van financiële middelen die specifiek voor zo’n actie bedoeld zijn. Zodra die financiële prikkel weer wegvalt worden vaak weer andere keuzes gemaakt in de dienstverlening aan jongeren.”

Terug naar de schoolbanken?

Deze constatering van Selwin wordt als het ware bevestigd door de ‘reprise‘ van het genoemde actieplan voor de periode oktober 2013-december 2014, waarvoor voor Zeeland € 414.000,- door het ministerie beschikbaar werd gesteld. Voornaamste reden: het aantal jeugdige werklozen nam weer toe, twee jaar na de daling door het eerste actieplan. Welke rol hebben de leerwerkadviseurs in het nieuwe actieplan? “Geen andere rol dan ‘gewoon’ hun werk doen,” zegt Selwin, “maar omdat er vanuit de gemeenten nu extra inzet en aandacht is voor jongeren, kunnen we dit dagelijkse werk wel samen breder oppakken.” Heeft Selwin een persoonlijke visie op de toekomst; komt de jeugdwerkloosheid ooit weer op een ‘aanvaardbaar niveau’ en wat is daarvoor vooral nodig? “Daar heb ik volop vertrouwen in. Zodra het einde van de crisis in zicht komt, zullen er weer kansen komen voor jongeren. Onze ervaring is wel dat jongeren bewust moeten worden gemaakt  van de (on)mogelijkheden op de arbeidsmarkt; dat ze keuzes moeten maken. Want eenmaal gemaakte keuzes sluiten misschien niet meer aan op de vraag vanuit de arbeidsmarkt. Dus terug naar de schoolbanken, al of niet in combinatie met werk, kan een keuze zijn om aan werk te komen. Bij dat bewustmaken en bij het maken van keuzes helpt het concept Make a Move dat we als Leerwerkloket hebben bedacht.”     

Loopbaanevents als empowerment ‘Een goedbedoelde schop onder de kont’

In oktober sprak Selwin Umar voor de derde keer de welkomstwoorden uit bij een ‘loopbaanevent’ een vorm van arbeidsmarktverkenning die hij zelf heeft ontwikkeld. “Momenteel haal ik veel persoonlijke bevrediging uit de loopbaanevents die ik faciliteer. Daar ligt mijn passie. Het is het concept Make a Move dat ik ook landelijk uitdraag. We proberen mensen keuzes te laten maken vanuit hun eigen motivatie, hoe minimaal die op zo’n moment ook kan zijn. Dus niet door wet- en regelgeving en door hun situatie. Dat is de centrale gedachte van het concept.”

In beweging

Leerwerkadviseurs doen veel nuttig werk, maar wat zou het mooi zijn als je hun werk kan voorkomen. De gedachte aan preventie ging bijna twee jaar geleden bij Selwin leven. “We lopen er tegenaan dat mensen rationele keuzes maken, waar ze emotioneel niet zo mee verbonden zijn. Ik vind dat als je mensen op de arbeidsmarkt zet, je ze eerst op een bepaalde manier empowerment – eigen verantwoordelijkheid -moet geven, ze in beweging moet zetten. Het is natuurlijk een hartstikke mooi woord, maar eigenlijk moet je mensen gewoon een goedbedoelde schop onder de kont geven: confronteren, een spiegel voorhouden. Voor ons is het lastig om dat op individueel niveau te doen, want we hebben daar niet de capaciteit voor. Dus ik dacht dat het misschien door een bijeenkomst wel zou kunnen werken.”

Carrousel

Het idee werd werkelijkheid en de bijeenkomst werd een loopbaanevent, toen Selwin begin vorig jaar iemand sprak van een zorginstelling die honderdvijftig mensen moest ontslaan. De instelling had geen idee en middelen om die mensen ‘iets mee te geven’. “Ik heb die handschoen opgepakt en heb een event met workshops georganiseerd. Het was heel basic en doelgericht: wie ben ik en wat kan ik op de arbeidsmarkt waar ik straks tegen mijn wil opgeduwd wordt? Je zag mensen helemaal overeind komen. Ik had een carrousel bedacht van tien minuten per werkgever of kenniscentrum, die een korte presentatie geeft waar mensen concreet iets aan hebben. Zo werden de bezoekers letterlijk en figuurlijk in beweging gezet om buiten hun eigen sector te gaan kijken. Na het event hadden acht van de honderdvijftig mensen hun ontslag genomen, omdat ze een keus hadden gemaakt. De zorginstelling was daar erg blij mee. Eén van die acht kwam ik onlangs tegen, een vrouw die studiebegeleider was geworden. Ze zei: ‘Door die dag ben ik mij ervan bewust geworden dat ik het leuk vind om mensen te begeleiden en ik besloot niet af te wachten tot ik mijn ontslag krijg’.”

Realistische mogelijkheden

Dit voorjaar volgde een loopbaanevent met banencarrousel bij Philips in Roosendaal, waar ook banen op de tocht staan. “Philips zei dat ik geen werkgevers uit de zorg hoefde uit te nodigen, omdat het allemaal om technische mensen ging die geen interesse hadden in de zorg. Maar de presentaties van zorginstellingen werden het drukst bezocht en er zijn bijvoorbeeld twee mensen aan de opleiding tot anesthesist begonnen. Met de beeldvorming van de deelnemers gebeurt tijdens een event heel veel, maar als ze dat zelf niet ervaren, gaan ze ook geen keuzes maken. Zo’n event helpt om je frustraties achter je te laten, want je ziet een scala aan mogelijkheden, die realistisch worden als je jezelf laat empoweren, zelf de verantwoordelijkheid weer neemt.”

De kick van brandingkajakken ‘Timing is belangrijker dan kracht’

Selwin is getrouwd en heeft vijf kinderen tussen - en 19 jaar. Ze wonen in Breda. Van april tot en met oktober is het gezin bijna elk weekend wel op hun vaste plek op een minicamping bij Domburg te vinden. Deze zomer stond het gezin daar 25 jaar; Selwins kinderen hebben er leren lopen en fietsen. En daar, aan de Zeeuwse kust, bruist en stroomt Selwins passie: “Ik ben een fervent watersporter, dus als het enigszins kan ga ik naar het strand en trek ik mijn spullen aan.” Selwin is geboren in Surabaya op Java, maar groeide op in Nederland. Indonesië werd een logische  vakantiebestemming, ook voor familiebezoek, en tijdens zo’n vakantie heeft hij op Bali leren surfen. “Gewoon surfen doe ik nog wel, maar vind ik wat saai, want je moet wel goeie golven hebben en je kan het niet samen doen, bijvoorbeeld met de kinderen.” Nee, voor Selwin mag het wel wat sneller en spannender.

Achterwaartse salto

“Ik begon ook met skimboarden, dat is op zo’n plankje. Dat doen de meeste mensen langs het water, maar ik liep de zee in en probeerde op een golf terug te komen. Dat heet waveskimmen en is wat extremer. De afgelopen drie jaar heb ik gemerkt dat het voor mijn leeftijd te extreem is, want ik kreeg steeds last van spierscheurtjes. Toen zag ik op YouTube iets over kajakken. Je hebt kajaks waar je in kunt zitten, maar er zijn ook kajaks waar je bovenop zit, de sit-on-tops. Daar heb ik er nu twee van in ons strandhuisje staan. Als het rustig weer is, kun je daarmee mooi langs de kust kajakken, samen met een van de kinderen. Maar als er golven zijn, ga ik alleen. Met je peddel stuur je de kajak schuin de golven in. Het geeft al een kick als je door een heftige branding heen komt, maar zeker als je met de golven mee teruggaat. Je hebt aan de ene kant kracht nodig om de branding te trotseren, maar je moet vooral slim zijn. Timing is heel belangrijk. Toen ik dat nog niet beheerste, heb ik wel eens een achterwaartse salto gemaakt. Dat was niet de bedoeling, want ik moest juist over de golven heen. Op aanraden van mijn vrouw heb ik toen een helm en zwemvest gekocht voor als het echt heftig is. Want je hebt toch een gezin en je wilt geen risico’s lopen.”